B2B ve Toptan E-Ticaret
B2B E-Ticarette Müşteriye Özel Fiyatlandırma Nasıl Çalışır?
Bayi ve kurumsal müşterilere özel fiyat listelerini, miktar kademelerini ve kural önceliğini güvenli bir B2B sisteminde planlayın.
Bu yazıda
B2B e-ticarette müşteriye özel fiyatlandırma, bir kurumsal hesabın satın alma koşullarına göre belirli ürün, miktar veya dönem için farklı bir fiyat görmesidir. Kural; sözleşme fiyatı, bayi grubu, ürün listesi, miktar kademesi, para birimi veya geçerlilik tarihine bağlanabilir. Uygulama biçimi kullanılan ticaret altyapısına göre değişir; bütün platformlar aynı hiyerarşi ya da esnekliği sunmaz.
Bu çalışma yalnızca fiyat tablosu oluşturmak değildir. Hangi kullanıcının hangi şirket adına sipariş verdiği, hangi koşulun hangi fiyata yol açtığı, birden fazla indirim çakışınca ne olacağı ve değişikliklerin kim tarafından onaylandığı birlikte tasarlanmalıdır. Önce mevcut fiyat politikasını ve istisnaları yazılı hale getirin.
Fiyatın sahibi kim?
İşletme ürün liste fiyatını ERP’de, müşteri sözleşmesini CRM’de veya portalda yönetiyor olabilir. Aynı fiyat alanı iki sistemden güncelleniyorsa son yazanın kazanması beklenmeyen sonuç doğurabilir. Ürün, müşteri grubu, sözleşme ve kampanya verisinin ana kaynağını belirleyin; diğer sistemlerin ne zaman ve hangi yönde güncelleneceğini yazın.
Bir bayi için tanımlanan net fiyatın geçerlilik başlangıcı ve bitişi bulunmalı; para birimi, vergi gösterimi ve teslimat koşulu açıklanmalıdır. Teklif fiyatı ile sürekli katalog fiyatı ayrılmalı, eski bir teklifin süresi dolduğunda ne olacağı belirlenmelidir. Kurumsal alıcı fiyatın hangi koşula bağlı olduğunu anlayabilmelidir.
Fiyatlama kurallarının sırası
Bir siparişte ürün liste fiyatı, müşteri grubu indirimi, müşteri özel fiyatı, miktar indirimi ve kampanya aynı anda eşleşebilir. Kurallar için öncelik tablosu oluşturun. Örneğin sözleşme fiyatı kampanyayı geçersiz kılabilir; başka işletmede miktar indirimi sözleşme fiyatından sonra hesaplanabilir. Tek doğru sıra yoktur, önemli olan işletme tarafından onaylanıp tutarlı uygulanmasıdır.
| Kural | Netleştirilecek soru |
|---|---|
| Standart liste fiyatı | Temel fiyat hangi sistemde tutuluyor? |
| Bayi grubu fiyatı | Grup değişince mevcut sepet tekrar hesaplanacak mı? |
| Müşteri sözleşmesi | Sözleşme hangi ürün ve tarih aralığını kapsıyor? |
| Miktar kademesi | Adet, koli veya toplam sepet miktarı mı ölçülüyor? |
| Promosyon | Diğer indirimlerle birleşebilir mi? |
Kurallar birbiriyle çelişirse kullanıcıya belirsiz bir tutar göstermeyin. Sepette uygulanan fiyatı, indirim miktarını ve geçerliliği görünür kılın. Sipariş son onayı sırasında fiyat yeniden hesaplanıyorsa değişiklik kullanıcıya gösterilip onay alınmalıdır.
Müşteri ve şirket konumu
B2B müşterisi bir şirket hesabı ve birden fazla satın alma lokasyonuna sahip olabilir. Her lokasyonun ürün kataloğu, fiyatı, fatura bilgisi, teslimat adresi veya ödeme vadesi farklı olabilir. Kullanıcı siparişi hangi şirket veya lokasyon adına verdiğini seçebilmeli; bu seçim fiyat ve yetki kurallarını belirlemelidir.
Shopify’ın B2B katalog dokümantasyonu, katalogların pazar veya şirket lokasyonlarına atanabileceğini ve fiyat kapsamının atamaya bağlı olduğunu gösteren ürün dokümantasyonuna örnektir. Bu, tüm altyapıların aynı davrandığı anlamına gelmez; satın alınan ürünün güncel plan, katalog ve müşteri modeli ayrıca doğrulanmalıdır.
Güvenlik ve fiyat gizliliği
Fiyat bilgisini sadece kullanıcı arayüzünde gizlemek yeterli değildir. Sunucu her istekte kullanıcının şirket ve lokasyon yetkisini kontrol etmeli, başka hesap kimliği gönderilerek farklı fiyat listesinin okunmasını engellemelidir. API yanıtları, arama sonuçları, önbellek ve dışa aktarılan dosyalar da bu kurala uymalıdır.
Temsilci müşteriye yardım için onun adına işlem başlatıyorsa temsil yetkisi ve işlem kaydı bulunmalıdır. Kullanıcının rolü, erişim iptali, başarısız oturum denemeleri ve fiyat listesi değişiklikleri izlenebilir olmalıdır. Destek personelinin ticari fiyatları görme ihtiyacı yoksa bu erişim sınırlandırılmalıdır. Entegrasyon anahtarlarını istemci kodunda veya ortak dosyalarda tutmayın.
Fiyat listesi verisi nasıl hazırlanır?
İlk aktarım öncesi müşteri kodu, ürün/SKU, para birimi, birim, miktar eşiği ve tarih aralığı gibi alanları tutarlı hale getirin. Aynı müşteri farklı yazım biçimleriyle iki kayıt oluşturmuşsa fiyat yanlış hesaba bağlanabilir. Geçersiz ve eksik satırları otomatik içeri almak yerine inceleme listesine alın.
Fiyat listesi büyüdükçe değişikliklerin toplu aktarımı, sürüm geçmişi ve geri alma yöntemi önem kazanır. Bir dosyada hangi satırın ne zaman, kim tarafından ve hangi nedenle değiştiği tutulmalıdır. Eski açık sepetlerin yeni fiyatı mı koruyacağı yoksa son fiyatla mı güncelleneceği de iş kararıdır. Bu veriler ERP’den taşınıyorsa ERP entegrasyonu rehberindeki sahiplik ve mutabakat yaklaşımı yardımcı olur.
Uygulama ve test senaryoları
En az bir müşteri grubu, bir özel sözleşme, miktar kademesi ve promosyon çakışması için beklenen fiyatı elle hesaplayın. Yetkisiz bir müşteri farklı şirket fiyatına erişmeye çalıştığında sistemin güvenli biçimde reddettiğini sınayın. Tarihi dolan teklif, para birimi değişikliği, stokta olmayan ürün ve fiyat güncellemesi sonrası açık sepeti test edin.
Pilot dönemde fiyat farklarını ERP ya da onaylı fiyat kaynağıyla karşılaştırın. Kullanıcının gördüğü fiyatla siparişe kaydedilen tutar aynı olmalı; fark varsa hangi sistemin kaynağı olduğu belirlenmelidir. Üretim geçişinden önce satış, finans, operasyon ve teknik ekip fiyatlama kurallarını birlikte kabul etmelidir.
İşletmenizin müşteri ve fiyat modelini B2B e-ticaret ana rehberiyle birlikte değerlendirin. Daha kapsamlı portal gereksinimleri için toptan satış sitesi kurulum planına ve Lorenzo e-ticaret çözümlerine göz atabilirsiniz.
